Wat is functioneel beheer?

Een belangrijke vraag om te stellen is: wat is functioneel beheer? Kortgezegd is functioneel beheer het beheerdomein dat verantwoordelijk is voor de instandhouding van de functionaliteit van de informatievoorziening. Welke zijn de andere beheervormen en wat doen die dan? Naast het functionele beheer zijn er nog het technisch beheer (ook wel infrastructuurmanagement genoemd) en het applicatiebeheer (ook wel applicatiemanagement genoemd). Applicatiemanagement is verantwoordelijk voor het ontwerp, de ontwikkeling, het beheer en onderhoud van de applicatiesoftware. Technisch beheer is verantwoordelijk voor het beheren en onderhouden van de technische infrastructuur. Voor functioneel beheer zijn er verschillende boeken verkrijgbaar, elk met een andere insteek. Het vakgebied waar functioneel beheer deel van uit maakt wordt businessinformatiemanagement genoemd.

Wat zijn de taken binnen het werkveld van businessinformatiemanagement?

Dit omvat een breed werkveld van beheersen, besturen en bijsturen van de informatievoorziening (IV). Onder deze noemer vallen niet alleen de werkzaamheden van de functioneel beheerder, maar ook die van systeemeigenaar, proceseigenaar, contractmanager en andere rollen. Organisaties krijgen problemen als de informatievoorziening niet op orde is. Wil men het bedrijfsproces goed managen, dan moet de informatievoorziening en de achterliggende IT ook goed gemanaged worden.

De functioneel beheerder is actief op vooral het operationele niveau en heeft de kennis en kunde om gebruikers te ondersteunen, te adviseren, wenselijke en noodzakelijke wijzigingen te initiëren en een goede relatie op te bouwen en te onderhouden met de IT-leverancier(s). Soms worden er ook sturende activiteiten uitgevoerd, maar voor de functioneel beheerder ligt de nadruk op de uitvoering.

Welke invalshoeken zijn er voor business informatiemanagement?

De literatuur beschrijft verschillende invalshoeken op dit terrein. Als eerste is er de procesmatige invalshoek waarbij het Business information Services Library framework (BiSL®) centraal staat. BiSL® bestaat uit een drie-lagenstructuur met clusters van processen op uitvoerend, sturend en richtinggevend niveau. Alle lagen, clusters en processen worden uitvoerig beschreven in het boek BiSL® – een framework voor informatiemanagement. Dit framework vormt de basis voor de overige invalshoeken.

Een tweede invalshoek is gericht op waarom businessinformatiemanagement, governance en goed management van de informatievoorziening van cruciaal belang zijn. Naast een overzicht van het ‘waarom’ geeft het een breed overzicht van ‘wat’ het oplevert in de vorm van producten en resultaten. Alle details hiervan staan beschreven in het boek BiSL® Next in uitvoering. Het boek beschrijft dit in drie nauw verbonden gebieden: domains, perspectives en drivers met daarin onderwerpen als governance, strategy, data, service, need en value. Bij deze benadering gaat het veel meer om het resultaat, de business service, dan om het procesmatig denken en werken. Dit sluit goed aan op de agile manier van denken en werken.

De derde invalshoek is gericht op best practices en technieken op het gebied van informatiemanagement op uitvoerend niveau; dus voor de functioneel beheerder. Dit is beschreven in het boek De functioneel beheerder en BiSL®, best practices voor het uitvoerend niveau van BiSL®. Naast de behandeling van de processen komen onder meer de volgende onderwerpen aan bod: procesmodellering met IDEF0, use cases, activiteitendiagrammen, business process modeling, klassendiagramtechniek, toestandsdiagramtechniek, entity relationship diagrammen en dataflowdiagrammen.

De vierde variant gaat in op de dagelijkse werkzaamheden van de functioneel beheerder. Hét handboek voor de functioneel beheerder is een praktisch naslagwerk met veel praktijkvoorbeelden, tips en gereedschappen. Het gaat in op de rol en taken van de functioneel beheerder en beschrijft hoe je de opgedane kennis in de praktijk kunt toepassen. Oplossingen worden bezien vanuit het standpunt van de functioneel beheerder waarbij gereedschappen afkomstig uit Lean, Six Sigma, Scrum, Agile, samen met enkele zelf ontwikkelde gereedschappen gebruikt worden.

Samenvattend komt de inhoud en de invalshoeken van de boeken op het volgende neer:

  • BiSL® – een framework voor informatiemanagement: algemene beschrijving van de drie-lagenstructuur met alle clusters en processen van het BiSL® framework
  • BiSL® Next in uitvoering: beschrijft het waarom van businessinformatiemanagement, bestemd voor bestuurders en managers van organisaties en geeft een overzicht van wat er voor de operatie nodig is aan gerelateerde producten voor een goede uitvoering
  • De functioneel beheerder en BiSL®: informatiemanagementtechnieken en best practices bestemd voor het uitvoerende niveau als aanvulling op de uitvoerende laag van het BiSL® framework
  • Hét handboek voor de functioneel beheerder: een praktijkboek met beschrijvingen van de rol, taken en verantwoordelijkheden van de functioneel beheerder en de daarbij te gebruiken gereedschappen uit de gereedschapskist van Lean, Six Sigma, Scrum, Agile en andere tools.

Wat ook nog van belang om te noemen is dat je, na de bestudering van de theorie, kunt certificeren voor elke variant middels een examen bij EXIN. Bij sommige examens zijn aanvullende praktijkopdrachten verplicht. Meer informatie hierover is te vinden op www.exin.nl.

Onder het menu Functioneel beheer kun je uitgebreide beschrijvingen van de op functioneel beheer gerichte boeken vinden, zodat je jezelf kunt oriënteren op de door jouw gewenste studiekeuze en certificering.

Voor wie aan de slag wil als functioneel beheerder heeft de LOI een kort HBO programma bestaande uit verschillende modules waarin je alle aspecten van het vak leert om hiermee de praktijk in te gaan. Je leert als schakel tussen de gebruikers en de IT-organisatie de vertaalslag te maken van wensen naar oplossingen en daarmee bij te dragen aan een betere informatievoorziening. Het is een praktijkgerichte opleiding waarin je de kennis meteen in de praktijk toepast. De opleiding is in de vorm van een thuisstudie en bevat een aantal praktijkopdrachten die zelfstandig in de praktijksituatie uitgevoerd moeten worden. Het voordeel van een thuisstudie is dat er alle ruimte is om de opleiding te combineren met een (drukke) baan om flexibel en tegelijkertijd doelgericht te studeren.

Plaats een reactie